الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

69

دقائق العلاج ( فارسي )

طحال آنها ورم دارد از لوله چپ بينى آنها خون مىآيد . اما گاه در حالت بحرانى وضع ديگر پيش مىآيد و بيمارى تغيير صورت مىدهد مثلا دملها و ورمهائى در بدن بيمار پديد مىآيد يا بعض اندامهايش سياه مىشود ، بيمار كوفتگى زياد حس مىكند . معمولا اخلاط رقيق ، بصورتهاى پيشين و اخلاط غليظ بصورتهائى كه اكنون گذشت تغيير شكل مىيابند و بيشتر بيماريهائى كه زود به حال بحرانى مىرسند ، به كلى تمام مىشوند بيماريهائى كه دور تر ببحران مىانجامند دگرگونى و تغيير صورت مىيابند . بيماريهاى گرم معمولا به صورت هائى كه گفته شد بهبود مىيابند و گرنه برميگردند و در اين حالت است كه بايد از بيمار بيش از حد مواظبت كرد چه اگر بيماريش عود كند از بار نخست بدتر خواهد بود . مطلب دوم - [ بحران و دگرگونى بيمارى بستگى به حالات مختلف ماه دارد ] پيشتر گفتيم كه هرچه بر موجودات مىگذرد در اثر سببهاى بالا است كه به سببهاى پائين تعلق مىيابد بنابراين سببهاى پائين آشيانه‌اى براى سببهاى بالا است خداوند بمشيت خود بدست سببهاى بالا و برتر سببهاى پائين را به حركت درمىآورد و آنها را فعال مىسازد و چون سببهاى بالائى برحسب سببهاى پائينى بسيار زيادند و هر مسببى ( بفتح باء ) تابع سبب و اثر پيرو صفت مؤثر است « 1 » لازم مىآيد كه بين سببها و مسببات هم‌آهنگى باشد و به همين دليل هر سبب عالى در مسبب پائين كه اثر و تابع خود اوست

--> ( 1 ) يكى از خصوصيات تأليفات مؤلف ( ا ع ) اين است كه در هريك از علوم استدلالهائى از ساير دانشها و با اصطلاحات مخصوص آن فرموده است كما اينكه همين استدلال مربوط بفلسفه و حكمت الهى است كه متأسفانه در فارسى مصطلح عادى براى اغلب اين قبيل الفاظ و اصطلاحات فلسفى معادل مشهورى نيست . م